سیری در آثار خوشنویسی خواجه عبدالله مروارید کرمانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه سیستان و بلوچستان- ایران

چکیده

هنر خوشنویسی و کتابت قرآن مجید از ممتازترین و زیباترین تجلیّات هنر اسلامی است که از مقامی شایسته و ارجمند در میان مسلمانان جهان برخوردار است. خوشنویسان مسلمان، به سبب علوّشأن و اهمیت کلام الهی، نه تنها در زیبایی نوشتاری آن می‌کوشیدند، بلکه نسخه‌های نفیس قرآنی را به بهترین شکل ممکن می‌آراستند. اهمیت و جایگاه هنر خوشنویسی در میان مسلمانان سبب شد تا مقام و منزلت هنرمندان و پدید آورندگان این آثار نیز افزایش یابد. خواجه شهاب الدین عبدالله مروارید کرمانی یکی از هنرمندان خوشنویس دورة تیموری است که نسخة نفیسی از قرآن مجید را به رشته تحریر درآورده است. اما علی رغم معرفی دیگر جنبه‌های علمی و هنری وی، کمتر به این جنبه از هنر او یعنی فن شریف مصحف نویسی پرداخته شده است. هدف این مقاله معرفی آثار خوشنویسی خواجه عبدالله مروارید است. این پژوهش مبتنی بر شیوة توصیفی است و با تکیه بر منابع تاریخی و اسناد باقی‌مانده تدوین شده است. نتیجه اینکه این توجه و علاقمندی ریشه در تأملات و تفکرات فراوانی دارد که اندیشمندان و هنرمندان اسلامی در کتاب وحی الهی یعنی قرآن مجید داشته‌اند. سیری در آثار خوشنویسی خواجه عبدالله مروارید نشان از آن دارد که او علی‌رغم اشتغال به کارهای دیوانی، از قابلیت‌های هنری والایی در زمینة خوشنویسی برخوردار بوده است که اوج آن را در خوشنویسی قرآن کریم و ادعیة عربی- فارسی او می توان مشاهده کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An evolution in the works of calligraphy Khwaje Abdollah Mor-varid Kermani

نویسنده [English]

  • Zahra Hossein Abadi
Departman of Arts and Architecture Faculty, Sistan va Balouchestan University, Zahedan, Iran
چکیده [English]

One of the most exquisite representations of Islamic art, which has a unique place among the Moslems, is the calligraphy of the Holy Quran. Due to the divinity of the Holy Quran, Moslem calligraphers have always made their best endeavor to consider not only the aesthetic aspects of their works, but also to embellish them as beautifully as possible. Thanks to the special place of calligraphy among the Moslems, all those artists dealing with calligra-phy and embellishment were highly respected. One of such artists, living in Timurid period, is Khwaja Shahab-o-Din Abdollah Morvarid who succeeded to inscribe the Holy Quran attractively. Although a number of his works have been examined in terms of scientific dimensions, his artistic works, that is, the calligraphic works of the Holy Quran, have been scantily studied. The present study aimed  to introduce the calligraphic works of  Khwaja Abdollah Mor-varid. This study is descriptive in nature and the data were collected  based on library sources and historical documents. It seems that the interest of Moslem calligraphers in their art is deeply rooted in their contemplation over the Di-vine Book, the Holy Quran. The examination of Khwaja Abdollah Morvarid's works revealed that, in addition to his royal positions and occupations, his artistic mastery is quite considerable the culmination of which can be seen in calligraphy of the Holy Quran as well as in Arabic-Persian prayers.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Holy Quran
  • divine prayers
  • calligraphy
  • Khwaja Abdollah Morvarid