شناخت مفهوم آشنایی زدایی در پوسترهای میشل باتوری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه ارتباط تصویری، دانشکده‌ی هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد، گروه گرافیک، دانشکده هنر، دانشکده‌ی فنى و حرفه‌اى شریعتى، تهران، ایران

چکیده

آشنایی­ زدایی از بارزترین روش­ های خلاقیت در گرافیک است. این رویکرد عادت ­های بصری ما را که در طول زمان شکل گرفته، دگرگون می­ کند و موجب ایجاد شگفتی در مخاطب می ­شود. بهره­ گیری از آشنایی­ زدایی در هنرهای تجسّمی و بصری منجر به آفرینش مفاهیمی کاملاً نو می­ شود. آشنایی زدایی از کارآمدترین، مؤثرترین و خلاقانه­ ترین روش ­های ایجاد ارتباط در طراحی گرافیک و به‌ویژه طراحی پوستر است. طراح گرافیک با استفاده از شگردهای آشنایی ­زدایی تحت عنوان آرایه­ های بصری از جمله: هم­ جوشی، هم­ جواری، جانشینی، تغییر عملکرد، حذف، جان ­بخشی، طنز، اغراق و غیره، از ترکیب­ ها و دگرگونی­ های بصری به ­طور عمدی و ماهرانه برای رسیدن به یک معنی جدید استفاده می­ کند. این تحقیق به شیوه ­ی توصیفی- تحلیلی و با هدف شناخت هر چه بیشتر و بهتر آرایه­ های بصری در طراحی گرافیک و نمود استفاده از آن­ ها در پوسترهای "میشل باتوری1" انجام پذیرفته است و تلاش شده است تا با مطالعه و بررسی آثار موجود این هنرمند به این پرسش ­ها پاسخ دهیم: آیا آشنایی ­زدایی از جمله روش ­های خلاقانه در طراحی پوستر است و میشل باتوری از کدام آرایه­ های بصری برای خلق پوسترهایش استفاده می­ کند؟ نتایج حاصل از این پژوهش گویای این حقیقت است که آشنایی­ زدایی از مؤثرترین و خلاقانه ­ترین شیوه ­های القای پیام در طراحی گرافیک است، همچنین هم­ جوشی پرکاربردترین آرایۀ بصری در آثار میشل باتوری است. میشل باتوری از شاخص ­ترین افرادی است که پوسترهایش را بر مبنای آشنایی­ زدایی می­ سازد و با بهره ­گیری از آرایه ­های بصری، یکی از موفق­ ترین و محبوب­ ترین طراحان گرافیک جهان با بیانی پیچیده همراه با نوآوری و خاطره ­انگیزی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of the Concept of Defamiliarization in Michel Battori's Posters

نویسندگان [English]

  • Mohammad Khazaei 1
  • Erfaneh Ismaili 2
1 Professor, Department of Visual Communication, Faculty of Art, Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran
2 M.Sc., Graphic Department, Faculty of Art, Shariati Technical and Vocational School, Tehran, Iran
چکیده [English]

Defamiliarization is one of the most prominent ways to create creativity in graphics. This method is an attempt to disrupt the repetitive visual habits. Defamiliarization in the visual arts leads to the creation of completely new concepts that may draw more attention to the visual work. Defamiliarization is among the most efficient, effective, and creative ways to create communication in graphic design, especially posters. The graphic designer can use defamiliarization techniques to benefit from visual combinations and transformations deliberately and subtly to achieve a new meaning. These techniques which are called Visual figures of speech include fusion, alignment, substitution, change of function, deletion, personification, humor, and exaggeration. This study aimed to investigate the present works of "Michel Battori" to answer the following question: What visual figures of speech Michel Battori has employed most to create his posters? "Ahmadi" (1996) addresses the similarities between modernism and defamiliarization in his book titled "The Truth and Beauty "and considers defamiliarization as one of the most important aspects of modern art. Moreover, "Shafiei Kadkani" (2012), in an essay entitled "Defamiliarization," elaborates on the position of this approach in the literature and believes that all innovations in the field of literature and art, except in some rare cases, results from defamiliarization.  "Sedghi" (2010), in his doctoral thesis entitled "Analysis of Factors and Elements Influencing the Message in Illustration" deals with the effective role of visual figures of speech in graphic design. In the same line, the book "Blue Elephant's Guidelines for Seeking Idea" by "Niroomand"(2011) is among the rare books which help students seek ideas in creative ways. In addition, he briefly addresses visual figures of speech in this book.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Defamiliarization
  • Poster
  • Michel Battori
  • Visual Arrays
  • Graphic Design
- احمدی، بابک (1372). ساختار و تأویل متن. چاپ دوم. تهران: نشر مرکز.
- اسبورن، الکس اس (1368). پرورش استعداد همگانی ابداع و خلافیت. ترجمه حسن قاسم‌زاده. تهران: نشر نیلوفر.
- اسماعیلی، عرفانه (1395). شناخت مفهوم آشنایی‌زدایی در گرافیک با تمرکز روی پوسترهای میشل باتوری. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد طراحی گرافیک. دانشکدۀ هنر. دانشگاه تربیت مدرس.
- اصلانی، محمدرضا (1389). فرهنگ واژگان و اصطلاحات طنز. تهران: نشر قطره.
- افشارمهاجر ، کامران (1388). گرافیک در صنعت نشر. تهران: نشر سمت.
- داندیس، دونیس ا (1384). مبادی سواد بصری. چاپ دوم. ترجمۀ مسعود سپهر. تهران: نشر سروش.
- داودی‌آبکنار، آرمان (1391). زیبایی‌شناسی و کاربرد طراحی گرافیک. تهران: انتشارات نوردان.
- سماوی، غلام‌رضا (1393).کاربست طنز در گرایش‌های نوین هنر معاصر. ماهنامۀ تخصصی هنر. شماره. صص 96-90.
- شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1391). آشنایی‌زدایی. مجله بخارا. شماره 89-90. صص21-12.
- صدقی، مهرداد (1389). تحلیل عوامل و عناصر مؤثر بر تأثیرگذاری پیام در تصویرسازی. رسالۀ دکتری پژوهش هنر. دانشکده هنر. دانشگاه تربیت مدرس.
- عمید، حسن (1386). فرهنگ فارسی عمید. تهران: نشر امیرکبیر.
- فتوحی، محمود (1389). بلاغت تصویر. تهران: نشر سخن.
- گامبریچ، ارنست (1388). تحوّلات ذوق هنری در غرب. ترجمۀ محمدتقی فرامرزی. تهران: مؤسسه تألیف ترجمه و نشر آثار هنری متن.
- لوکرنه، آلن (1384). خیال شرقی کتاب تخصصی هنرهای تجسمی. گردآورنـده مصطفی گودرزی. تهران: مؤسسه تألیف ترجمه و نشر آثار هنری متن.
- ممیز، مرتضی (بی‌ تا). طراحی اعلان. تهران: انتشارات هنری ویلهم.
- نیرومند، محمدحسین (1390). دستورالعمل‌های فیل آبی برای ایدۀابی. تهران: انتشارات فرهنگ سرای میردشتی.
- والکر، جان‌آلبرت؛ چاپلین، سارا (1385). فرهنگ تصویری. ترجمه حمید گرشاسبی و سعید خاموش. تهران: اداره کل پژوهش‌های سیما.
- www.michal batory.com