جایگاه رنگ و نقش در ارزیابی دست‌بافته‌ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه فرش، دانشکده هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد گروه فرش، دانشکده هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر، تهران، ایران.

3 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه فرش، دانشکده هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر، تهران، ایران

چکیده

بیان مسئله: چنین به‌نظر می‌رسد که ارزیابی و ارزش‌یابی دست‌بافته‌ها به‌ویژه قالی از گذشته‌های دور و با توجه به آموزه‌های سنتی و سینه‌به‌سینه، عمدتاً بر پایه ویژگی‌های بافت و کیفیت آن متداول و جاری بوده است. ویژگی‌های ظاهری و زیبایی، همچنین ویژگی‌های فنی متنوعی که در دست‌بافته‌ها وجود دارد، آن‌ها را به اثری تبدیل کرده است که نیازمند معیارها و ساختارهایی متناسب‌تر از سنت‌ها و گذشته‌های متداول در ارزیابی می‌نماید. چنین به‌نظر می‌رسد که بسیاری از کارشناسان ارزیابی سنت‌گرا بیشتر بر معیارهایی همچون تراکم بافت و مواد اولیه تأکید بیشتری دارند و این پژوهش در پی یافتن پاسخ این سؤال است که شاخص‌ها و معیارهای پراهمیت کیفی و کمی ارزیابی دست‌بافته‌ها چیست؟
هدف: تبیین ارزش‌های معیارهای کیفی و کمی دست‌بافته‌ها و ارائه ساختاری متناسب جهت اولویت‌دهی به ارزش‌های کیفی (تجسمی) و اولویت‌های کمی که در ارزیابی‌های اقتصادی و بازرگانی نیز ملاک سنجش قرار خواهند گرفت هدف این پژوهش است.
روش پژوهش: این پژوهش کیفی است که با تکیه بر تحلیل‌ها و استدلال‌های علمی و کاربردی، ساختاری جدیدتر و متناسب‌تر جهت آموزش ارزیابی دست‌بافته‌ها معرفی می‌نماید و با تکیه بر مطالعات کتابخانه‌ای، مصاحبه و تحلیل اطلاعات نوشته ‌شده است.
یافته‌ها: این پژوهش نشان‌ داد که شاخصه‌ها و معیارهای کیفی چون رنگ و طرح و نقش در ارزیابی دست‌بافته‌ها در اولویت هستند؛ همچنین شاخصه‌ها و معیارهای کمی مانند بافت و اندازه برخلاف روش‌ها و شیوه‌های ارزیابی‌های سنت‌گرایانه دست‌بافته‌ها از اهمیت کمتری برخوردار هستند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Place of Color and Motif in Evaluating Hand-woven Carpets

نویسندگان [English]

  • Bijan Arbabi 1
  • Siamak Egharloo 2
  • Maede Allame 3
1 Department of Carpet, Faculty of Applied Arts, University of Arts, Tehran, Iran
2 Department of Carpet, Faculty of Applied Arts, University of Arts, Tehran, Iran
3 Departmentof Carpet, Faculty of Applied Arts, University of Arts, Tehran, Iran
چکیده [English]

Problem Definition: From the distant past and in accordance with traditional teachings, it seems that the evaluation of handicrafts, especially hand-woven carpets, has been mainly based on the characteristics of the weaving method and its quality. Appearance and beauty features, as well as various technical features found in the hand-woven carpets, have made them a work of art that requires more appropriate criteria and structures than common traditions for evaluation. It seems that many traditional assessment experts put more emphasis on criteria such as density and raw materials. Therefore, this research seeks to answer the question: "What are the characteristics and criteria of qualitative and quantitative evaluation of hand-woven carpets?
Objective: This study aims to explain the values of qualitative and quantitative criteria of handicrafts and to provide a suitable structure in order to prioritize qualitative (visual) values and quantitative priorities that will be measured in economic and commercial evaluations.
Research Method: This article is a qualitative research and introduces a newer and more appropriate structure for teaching the evaluation of handicrafts based on scientific and applied analyses and arguments, and is based on library studies, interviews and written information analyses.
Results: The results of research discussions indicate the importance and priority of the place of quality characteristics and criteria (color, design and motif) in evaluating handicrafts. Quantitative characteristics and criteria, such as weaving techniques and size, are also considered less important in the classification method of evaluating priorities, unlike the traditional methods of evaluating handicrafts.

- آذرپاد، حسن و حشمتی رضوی، فضل‌الله. (1372). فرشنامه ایران. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
- آیت‌اللهی، حبیب. (1397). مبانی نظری هنرهای تجسمی. تهران: سمت.
- ادواردز، سیسیل. (1353). قالی ایران (ترجمه مهیندخت صبا ). تهران: انجمن دوستداران کتاب.
- اربابی، بیژن. (1390) ارزیابی شیوه‌های طبقه‌بندی طرح و نقش فرش ایران. نشریه علمی گلجام، ۱۳۸۷، ۴ (۱۱) صص. ۷۴-۵۷
- اربابی، بیژن. (1390). مرمت قالی و زیرانداز. تهران: دانشگاه هنر.
- استون، پیتر. اف. (1391). فرهنگنامه فرش شرق (ترجمه بیژن اربابی). تهران: جمال هنر.
- اسکندرپورخرمی ، پرویز. (1391). آیین هنر و آموزش نقاشی ایران. تهران: سازمان چاپ و انتشارات، سازمان اوقاف و امور خیریه.
- افلاطون. (1380). رساله ایون (دوره کامل آثار افلاطون) (ترجمه محمدحسن لطفی). تهران: خوارزمی.
- بولا، هاربنز و موفقی، حسن. (1375). ارزشیابی طرح‌ها و برنامه‌های آموزشی برای توسعه (خدایار ابیلی). تهران: مؤسسه بین‌المللی روش‌های آموزشی.
- پاکباز، رویین. (1385). دایره المعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر.
- تجدد، حسین. (1390). دایره المعارف فرش دست‌بافت ایران (جلد 1). تهران: دایره المعارف ایران‌شناسی.
- حشمتی رضوی، فضل‌الله. (1381). مدیریت هنر و صنعت فرش ایران. تهران: سمت.
- حشمتی رضوی، فضل‌الله. (1392). سیر تحول و تطور فرش‌بافی ایران. تهران: سمت.
- دانشگر، احمد. (1390). فرهنگنامه فرش ایران. تهران: انتشارات مرکز ملی فرش ایران.
- دهخدا، علی‌اکبر. (1372). لغت‌نامه دهخدا (جلد 2). تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
- دوتسی، جورج. (1388). جستاری در تناسبات طبیعت، هنر و معماری (ترجمه حمیدرضا کرمی). تهران: پرچین.
- داندیس، دونیس اِ. (1397). مبادی سواد بصری (ترجمه مسعود سپهر). تهران: انتشارات سروش.
- رایلی، چارلز و داگلاس، اندرسون. ر. (1385). رنگ، (ترجمه منیژه اذکائی). نشریه زیباشناخت، (14)، صص. 267-279.
- رهنورد، زهرا. (1388). حکمت هنر اسلامی. تهران: سمت.
- ژوله، تورج. (1381). پژوهش در فرش ایران. تهران: انتشارات یساولی.
- سیف، علی‌اکبر. (1375). اندازه‌گیری و ارزشیابی پیشرفت تحصیلی. تهران: آگاه.
- شرکت سهامی. (1356). شاهکارهای فرش ایران (جلد اول). تهران: پیشگر.
- شیرازی، صدرالدین محمد. (1410هـ ق). الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه الربعه (جلد 1). بیروت: دارالاحیا.
- صوراسرافیل، شیرین. (1381). طراحان بزرگ فرش ایران. تهران: سروش.
- عمید، حسن. (1389). فرهنگ فارسی عمید. تهران: راه رشد.
- عیقرلو، سیامک و زاویه، سید سعید. (1399). تحلیل طبقه‌بندی‌های ارائه شده طرح و نقش قالی ایران و ارائه‌ی الگوی نوین طبقه بندی بر اساس طرح و نقش قالی. دوفصلنامه علمی رجشمار،1 ۱(۱)، صص. 172-153.
- معین، محمد. (1381). فرهنگ معین. تهران: آدنا، کتاب راه نو.
- نصیری، محمدجواد. (1382). سیری در هنر قالی ایران. انتشارات محمدجواد نصیری.
- ورزی، منصور. (1356). هنر و صنعت قالی ایران. تهران: رز.
- Dictionary, L. (2009). Longman Dictionary. London: Pearson Longman.
- Ford, P.R. J .(1981). Oriental carpets designs. New York: Thames and Hudson.
- Hossein, A .(1956). Oriental carpets. Munich: klinkhardt & biermannm.
- Oriental Carpets in the Philadelphia Museum of Art. (n.d.). Retrieved from Rugrabbit worldwide: https://rugrabbit.com/content/oriental-carpets-philadelphia-museum-art
- Schneider, R. (2016) Fibonacci Numbers and the Golden Ratio. Parabola, 52(3), pp. 1-6.
- Smith, E. L. .(1985). Movement in art since 1945 (4 ed.). New York, USA: Thames and Hudson.
- Stone, P. F. .(1997). The Oriental Rug Lexicon. Seattle: University of Washington Press.